"Wind River" - Vùng đất cằn cỗi nhưng giàu tình người

09/09/2017, 10:57

Nổi bật ở diễn xuất cũng như thông điệp nội dung, dù có phần cường điệu đôi chỗ, Wind River thành công trong việc khắc họa được nỗi khổ mất con của bậc cha mẹ qua sự chân thành và nhân đạo.

Trong tác phẩm đạo diễn đầu tay của mình là Wind River, Taylor Sheridan một lần nữa trở lại với phong cách thể hiện vốn có trong những phim do anh làm biên kịch trước đó: bộ mặt xấu xa, dục vọng của con người hé lộ mỗi khi họ bước vào đường cùng. 

Được đánh giá là một trong những nhà biên kịch tài năng nhất của Hollywood thời điểm hiện tại, Taylor Sheridan rục rịch bắt đầu dự án đạo diễn đầu tay của mình trong sự chờ đợi của phần đông khán giả điện ảnh. Với Sicario Hell or High Water, Sheridan cho thấy vẻ rất riêng trong nghệ thuật kể chuyện. Bất kể đó là về một vụ cướp nhà băng bất thành hay về đường dây buôn bán ma túy gần biên giới, những phim mang dấu ấn của Sheridan không hề ngại ngùng trong việc tô một màu đen bao phủ lên thế giới xã hội được thể hiện. Đằng sau sự bạo lực ‘thả ga’ là những câu chuyện rất nhân tính, những ám ảnh tâm lý khó phai, những thảm bi kịch đa chiều,… qua chúng, phim của Sheridan mới thật sự kết nối với người xem.

Với Cory Lambert, nhân vật chính của Wind River (do Jeremy Renner thủ vai), vùng đất Wyoming trong phim là nơi mà con người không chỉ sinh sống, mà họ buộc phải vực dậy những bản năng sinh tồn nếu muốn tồn tại. Wyoming đồng thời cũng là nơi mà con gái anh đã nhận phải cái chết bi thảm. Trong những phân đoạn tâm lý của Wind River, nỗi buồn của Cory là một thứ được thể hiện tốt và theo sát anh như thợ săn theo sát một con mồi. Sự khắc khoải của người cha đã mất con được Jeremy Renner thể hiện một cách tinh tế và đầy nhiệt tâm, gợi nhớ đến diễn xuất của anh trong vai người lính gỡ mìn chứa đựng nhiều tâm tư của The Hurt Locker.

Đến với Wind River là đến với tuyết, với bối cảnh và không khí cô độc hoang dã của bang Wyoming. Cory là trái tim và là tâm hồn của Wind River – anh có sự thẳng thắn, bộc trực và đôi phần lạnh giá của một người đã quá quen với những tấn thảm kịch xảy ra ở vùng đất hoang dại này; mặt khác anh cũng giàu lòng trắc ẩn, cũng đằm thắm và đầy lòng bác ái. Đây là sự kết hợp nhân cách có phần mâu thuẫn. Cory vừa là đại diện cho lý tưởng trả thù, với sự bạo lực và độ tàn nhẫn kiên định, vừa là đại diện cho những triết lý nhân văn của phim. Anh không ngại tỉa đạn không thương tiếc vào kẻ xấu, nhưng mặt khác, lại trở nên dông dài, mùi mẫn mỗi khi nêu lên những lý tưởng về chấp nhận mất mát và đau thương.

Cory hành động quyết đoán và nhanh tay như phiên bản già hơn của Jason Bourne trong bối cảnh bão tuyết – một cá thể khác biệt hẳn với các nhân vật còn lại, không chỉ ở cử chỉ cảm xúc mà ở cả ‘kỹ năng sinh tồn’. Sự tồn tại của Cory trong phân cảnh giữa và cuối tương đồng với một công cụ cốt truyện (tình tiết thúc đẩy cho câu chuyện phát triển tiếp), khi anh một mình gần như rẽ hẳn ra một hướng đi mới cho phim. Đây là một điểm lỗi trong xây dựng nhân vật, khi Cory có phần vượt quá tầm hiện thực trong phim. Việc phim tập trung vào phân đoạn hành động dài cũng làm hạn chế phần nào quá trình phát triển tâm lý có thể có của Cory.

Tương tác của các nhân vật trong Wind River xảy ra như được lập trình sẵn, một ẩn dụ tài tình cho khoảng cách về tinh thần lẫn địa lý giữa người với người tại nơi đây. Một trong những thế mạnh của Sheridan là ở lời thoại – thường kết hợp giữa phong cách đối thoại phổ thông với thoại tình huống dùng để dẫn dắt. Với Wind River, một lần nữa thế mạnh về thoại của Sheridan lại được thể hiện, tuy có phần khác biệt về bản chất so với những Sicario Hell or High Water.

Trong Wind River, thoại trở thành một thứ để lấp đầy khoảng lặng trải dài xuyên suốt phim, mặt khác đóng vai trò là bàn đạp thúc đẩy nhân vật thể hiện quan điểm tính cách – thay vì mang tính chất tài liệu đơn thuần của những tựa giật gân cổ điển. Mặc cho sự cường điệu và dông dài đôi lúc, thoại phim vẫn cảm giác chân thực. Diễn xuất tuyệt vời của Renner và Gil Birmingham (vai Martin) trong vai những kẻ thống khổ của vùng đất phía Bắc nước Mỹ thật sự đã đảm bảo phim vẫn giữ được tính hiện thực cần thiết. 

Elisabeth Olsen vào vai đặc vụ FBI Jane Banner. Cô có một diễn xuất xuất sắc cho một vai diễn… tương đối rập khuôn, và nhìn chung không thực sự ảnh hưởng quá nhiều đến diễn biến kịch bản. Đối với người xem, Jane là đại diện hình tượng người thường khi đặt vào xã hội kì dị của rừng núi Wyoming, mặc dầu bản thân cô là một đặc vụ FBI.

Lần đầu làm đạo diễn, có thể nói Taylor Sheridan nắm tương đối chắc những sắc thái hình ảnh cần có trong một tác phẩm giật gân ly kì như Wind River. Qua sự đa dạng của góc máy, kết hợp giữa khung hình rung với những góc nhìn thứ nhất hay góc quay tĩnh cho toàn cảnh, Wind River tạo nên vẻ gần gũi với thực tế, đồng thời nêu bật tính bất thường của sự việc diễn ra trên phim. Phong cách dựng hình của Sheridan có phần thiếu chuyên nghiệp so với những Denis Villeneuve và David Mackenzie của Sicario Hell or High Water, tuy nhiên vẫn tương đối tốt với tư cách là một nhà làm phim mới vào nghề. Vẻ bất cẩn và sự thô trong khung dựng hình vô tình thay tô đậm lên nét đẹp thô sơ của Wyoming và đời sống xã hội trong phim.

Mặc dù tập trung hơn vào những phân đoạn gây cấn hồi hộp và sự bạo lực tột độ, Wind River thành công nhất khi nó chuyển hướng sang miêu tả tâm lý nhân vật. Điểm sáng nhất của phim chính là diễn xuất, và một khi những diễn xuất đó đi đôi với nhau, chúng sẽ tạo nên những khoảnh khắc khó phai. Sheridan có phần lợi dụng thời lượng cỏn con của những phân đoạn tâm lý để nhồi sự cường điệu và thái quá – một ‘chất kích thích cảm xúc’ được các nhà làm phim sử dụng nhiều – vào thoại của nhân vật, đặc biệt là của Cory và Martin.

Tuy nhiên, dù vậy, Jeremy Renner và Gil Birmingham đã làm tốt nhất có thể để chân thực hóa những phân đoạn ấy qua diễn xuất của mình. Có một nét khéo léo và sáng tạo kỳ lạ ở hình tượng hai con người đã, đang và vẫn sẽ tiếp tục đau khổ, mặc cho những tai biến đã qua. Mối liên kết chặt chẽ giữa hai cá nhân đồng cảnh ngộ Cory và Martin đóng vai trò là một ẩn dụ cho chính bản thân phim, bởi tác phẩm này thật sự xuất sắc khi nó chú ý nêu bật lên tâm lý của những con người, những nạn nhân bất đắc dĩ chịu cảnh mất gia đình và người thân.

Nhìn chung Wind River là một phim đẹp ở tâm, chứa đựng đầy sự chân thành và tình cảm sâu sắc. Dù mắc một số lỗi xử lý, Wind River vẫn là một đại diện xứng đáng cho tinh thần con người tại vùng đất cằn cỗi của Wyoming, cũng như là một minh chứng tiêu biểu cho tầm quan trọng của nghệ thuật diễn xuất.

Wind River, tựa Việt là Vùng Đất Tử Thần, được khởi chiếu tại các rạp toàn quốc ngày 8/9.

Đăng Khoa