“The Terminator” (1984): Tác phẩm hành động huyền thoại của thập niên 80

07/09/2017, 05:57

Vào thập niên 80, khi người ta còn đang mộng mơ đến một tương lai tươi sáng với những chiếc xe hơi biết bay thì đạo diễn James Cameron lại vẽ ra một viễn cảnh u tối với sự diệt vong của nhân loại trước sự trỗi dậy của máy móc. Từ một ý tưởng đơn giản nhưng dưới bàn tay tài hoa của James Cameron, “The Terminator” đã trở thành một trong những đại diện tiêu biểu nhất của dòng phim khoa học viễn tưởng đương đại.

Chuyện kể rằng nguồn cảm hứng để James Cameron xây dựng nên câu chuyện về Terminator đến từ một giấc ngủ trưa trong lúc ông đang bệnh nặng. Khi đó ông mơ thấy một con robot trong tay cầm dao lê lết ra khỏi một vụ nổ. Hình ảnh này ăn sâu vào tâm trí của vị đạo diễn trẻ tuổi, đến nỗi ông ngay lập tức bắt tay vào thực hiện bản thảo đầu tiên cho The Terminator.

Với một kịch bản kì lạ và đi trước thời đại, quá trình sản xuất của The Terminator trải qua rất nhiều bất trắc. Để có thể được tự tay đạo diễn đứa con tin thần, James Cameron đã đồng ý bán kịch bản của bộ phim với giá chỉ 1 đô. Thậm chí hãng phát hành Orion Pictures còn không chịu bỏ tiền ra làm phim mà bắt buộc James cùng đồng nghiệp phải đi huy động vốn nơi khác để trang trải cho bộ phim.

The Terminator được thực hiện với kinh phí chỉ vỏn vẹn chỉ 6.5 triệu đô và bước vào quá trình quay phim với thiếu thốn đủ bề. Không phụ lòng James Cameron cùng ê-kíp sản xuất, The Terminator khi ra rạp mang về thành công vang dội với doanh thu 78.4 triệu đô trên toàn cầu, gấp 13 lần kinh phí sản xuất. Giới phê bình thời bấy giờ gọi bộ phim là một trong những tác phẩm hay nhất năm 1984, xếp ngang hàng với những tác phẩm khoa học viễn tưởng kinh điển như Star WarsAlien.

The Terminator đã đưa tên tuổi của Arnold Schwarzenegger lên hàng siêu sao hành động của thập niên 80, cùng với Sylvester Stallone và Bruce Willis. Nhờ có thành công của bộ phim, sự nghiệp của James Cameron đã “một bước lên mây”. Ông sau đó liên tiếp được giao cho những tác đình đám như Aliens, The Abyss và sau này là tuyệt phẩm Terminator 2: Judgment Day.

Bộ phim mở đầu với cảnh tương lai điêu tàn năm 2029, nơi loài người gần như tuyệt diệt trong một thế giới bị thống trị bởi người máy Skynet. Dưới sự lãnh đạo của John Connor, quân kháng chiến của loài người đã phát động một cuộc tấn công vào cơ quan đầu não của Skynet. Nhận thấy thất bại đã gần kề, Skynet đã quyết định gửi người máy sát thủ T-800 (Arnold Schwarzenegger) quay về quá khứ để trừ khử mẹ của John là Sarah Connor (Linda Hamilton), nhằm tiêu diệt vị thủ lĩnh của loài người từ trước khi anh ra đời. Để bảo vệ Sarah, một chiến binh loài người là Kyle Reese (Michael Biehn) được John Connor gửi về quá khứ. Kyle và Sarah hợp sức để thoát khỏi sự săn đuổi của “Kẻ Hủy Diệt” T-800.

Một trong những điểm độc đáo nhất của The Terminator nằm ở cốt truyện. Bộ phim vẽ ra một viễn cảnh u ám trong tương lai, nơi không có gì ngoài chiến tranh và sự chết chóc. Điều này gần như đi ngược lại với những gì mà khán giả đương đại hay tưởng tượng về thế giới tương lai. Được biết ban đầu James Cameron muốn bộ phim lấy bối cảnh tương lai nhưng các ràng buộc về kinh phí đã khiến ông nảy ra ý tưởng du hành thời gian. Chính điều này khiến câu chuyện của phim là một bước đột phá về ý tưởng vào thời bấy giờ, cũng như gây ra một nỗi ám ảnh ghê gớm cho khán giả về tương lai đen tối cuả nhân loại.

Tuy thường được xếp vào thể loại khoa học viễn tưởng nhưng The Terminator thực chất lại học hỏi khá nhiều từ dòng phim kinh dị, điển hình là những bộ phim slasher kinh điển của thập niên 80 như Halloween A Nightmare on Elm Street. Nhân vật Kẻ Hủy Diệt có nhiều điểm tương đồng với những ác nhân kinh dị như Michael Myer, Freddy Krueger và Jason. Hắn ta là một thế lực bất khả xâm phạm với diện mạo kinh hãi và bản chất tàn bạo. Giống nhưng những sát nhân biến thái kia, Kẻ Hủy Diệt từ đầu đến cuối phim luôn có một mục tiêu duy nhất là giết cho bằng được nạn nhân xấu số. Chưa kể bộ phim cũng lồng vào một cảnh yêu đương nóng bỏng giống như hầu hết những bộ phim slasher thời bấy giờ. Được biết mối tình giữa 2 nhân vật chính hoàn toàn không có trong kịch bản gốc mà bị phía hãng phim ép buộc thêm vào. James Cameron đã rất sáng tạo khi biến mối quan hệ giữa Kyle Reese và Sarah Connor trở thành một trong những tình tiết then chốt nhất trong cả loạt phim.

Vai Kẻ Hủy Diệt T-800 dường như được “đo ni đóng giày” riêng cho Arnold Schwarzenegger. Với thân hình hộ pháp, gương mặt bậm trợn của một lực sỹ thể hình, Arnold không cần cố gắng vẫn có thể khiến người đối diện cảm thấy nhỏ bé, yếu đuối. Vì thế mỗi khi T-800 xuất hiện đều mang đến cảm giác vô cùng hãi hùng. Bên cạnh đó, diễn xuất “cứng đơ” của Arnold vô tình lại trở thành điểm cộng lớn của bộ phim. Điệu bộ cứng nhắc, giọng nói đều đều và gương mặt “không cảm xúc” của nhà vô địch Mr. Olympia khiến T-800 hiện lên sống động, cứ như bên dưới cơ thể Arnold là một con robot thật sự vậy. Để chuẩn bị cho vai diễn này, Arnold đã dành nhiều tháng luyện tập cách cầm súng và nạp đạn để có những động tác thuần thục và hoàn hảo y như một “cỗ máy”. Nói không ngoa, Kẻ Hủy Diệt T-800 chính là vai diễn để đời của Arnold Schwarzenegger.

Do hạn chế về công nghệ cũng như kinh phí, những cảnh quay của T-800 đều phải sử dụng mô hình hoặc kĩ thuật stop-motion. Nhưng nhờ thế mà bộ phim trở nên chân thật hơn, điều mà những tác phẩm lạm dụng kĩ xảo thời nay như loạt phim Transformers không bao giờ làm được. Tạo hình T-800 do chuyên gia kĩ xảo lừng danh Stan Winston chế tạo vô cùng tinh tế, sắc sảo đến từng centimet. Bên cạnh đó, nói đến The Terminator mà không nhắc đến bản nhạc nền bất hủ của Brad Fiedel thì quả là thiếu sót lớn. Tiếng trống dồn dập kết hợp với âm thanh chát chúa của kim loại tạo thành một giai điệu không thể nào quên. Giai điệu này ám ảnh đến nỗi dù chỉ nghe qua thoáng qua, khán giả có thể dễ dàng mường tượng ta đôi mắt đỏ rực và chiếc đầu lâu kim loại của T-800. Bản nhạc nền này hoàn toàn có thể sánh ngang với những sáng tác của nhà soạn nhạc thiên tài John Williams như Star Wars, Jaws hay Indiana Jones.

The Terminator xứng đáng là một trong những bộ phim hành động/khoa học viễn tưởng tiêu biểu nhất của thập niên 80. Bộ phim hội tụ đầy đủ những yếu tố để tạo nên tác phẩm xuất sắc, từ cốt truyện đột phá, diễn xuất chuẩn mực và bản nhạc nền bất hủ. Thành công của The Terminator đã mở ra 4 phần phim tiếp theo, bắt đầu với Terminator 2: Judgment Day năm 1991. Tuy nhiên, do không còn nằm dưới sự giám sát của “cha đẻ” James Cameron, thương hiệu Terminator càng lúc càng đi vào ngõ cụt. Phần phim gần đây nhất mang tên Terminator: Genisys (2015) bị giới phê bình và fan hâm mộ vùi dập không thương tiếc. Thất bại của bộ phim khiến đích thân James Cameron phải nhúng tay vực dậy loạt phim này một lần nữa trước khi danh tiếng của Terminator bị hủy hoại hoàn toàn. Hy vọng phần phim Terminator kế tiếp (do Tim Miller đạo diễn) sẽ là tác phẩm kế thừa những giá trị cốt lõi của loạt phim này, vốn dĩ đã bị bỏ quên kể từ Terminator 3: Rise of the Machine.

Đạt Nguyễn