[Muzu Review] “Three Billboards Outside Ebbing, Missouri”: Bóng đen và hy vọng từ ba tấm bảng quảng cáo kỳ quặc

07/01/2018, 11:16

Sở hữu tựa đề dài và lạ lùng, bộ phim mới của đạo diễn Martin McDonagh là một trong những tác phẩm điện ảnh đáng xem nhất trong mùa giải thưởng năm 2018.

Ngay từ những giây phút đầu tiên, Three Billboards Outside Ebbing, Missouri đã giới thiệu với khán giả nhân vật then chốt – kẻ gây ra toàn bộ biến cố xảy ra trong phim: ba tấm bảng quảng cáo cũ nát ở một thị trấn nhỏ, heo hút.

Sự tàn tạ, hao mòn vì sương gió của ba tấm bảng khổng lồ bỗng “lọt” vào tầm mắt xanh của một phụ nữ trung niên tên Mildred Hayes (Frances McDormand). Không chần chừ, bà đến ngay văn phòng quảng cáo của thị trấn và trả ngay 5.000 USD để toàn quyền sử dụng chúng. Những gì in tấm bảng chính là sự kiện đầu tiên khiến cho cả thị trấn hư cấu Ebbing nhao nhác.

Chúng lần lượt được sơn màu đỏ chót, nổi bật trên đó là dòng chữ màu đen. Mỗi tấm là một câu ngắn gọn, khi chạy lướt qua sẽ tạo thành một câu hỏi trực tiếp: “Raped while dying” (Bị cưỡng hiếp khi đang hấp hối), “And still no arrests?” (Và đến giờ vẫn chưa có ai bị bắt?), “How come, Chief Willoughby?” (Vậy là sao, Cảnh sát trưởng Willoughby?).

Bảy tháng sau nỗi đau vì cái chết thương tâm của đứa con gái, Mildred quyết định sẽ công khai “đe dọa” lực lượng cảnh sát Ebbing, mà người đứng đầu là trưởng đồn Bill Willoughby (Woody Harrelson). Những gì bà mong mỏi, chính là tìm ra hung thủ đã hãm hại cô con gái út đương ở tuổi vị thành niên. Nhưng cách thức táo bạo, quyết liệt và ồn ào của Mildred vô tình lại khiến cho cuộc sống thường nhật của thị trấn rối tung.

Cảnh sát xem đây là một sự xúc phạm đáng xấu hổ, ám chỉ sự bất lực của chính quyền. Còn đa số cư dân của Ebbing thì chế giễu, mỉa mai Mildred đã làm xấu mặt hình ảnh của cộng đồng. Ngay cả con trai của cô cũng bực bội, khi cho rằng mẹ mình đã làm chuyện bốc đồng, khơi gợi lại nỗi đau mất mát trong gia đình.

Nhưng bất chấp sự dọa nạt của tay cảnh sát côn đồ và mang tư tưởng phân biệt chủng tộc Jason Dixon (Sam Rockwell), mặc kệ lời cầu xin của vị cảnh sát trưởng bất lực, đối đầu với sự căm ghét của cả thị trấn, Mildred vẫn kiên định bảo vệ ba tấm bảng quảng cáo – thứ vô tri nhưng tượng trưng cho nỗi đau, sự ân hận và tình yêu thương vô hạn mà người mẹ dành cho đứa con xấu số.

Mở đầu của Three Billboards Outside Ebbing, Missouri khiến cho khán giả có cảm giác đây là một phim hình sự, tội phạm u tối với một bà mẹ điên cuồng, một mình thách thức với cả thế giới. Nhưng hóa ra, những gì diễn ra sau đó lại là một câu chuyện hoàn toàn khác.

Trong những nơi tồi tệ nhất, vẫn còn đó “hạt mầm” của hy vọng và tình thương

Thị trấn Ebbing hiện lên trong cảnh mù sương lạnh giá, kế đó lại là một scandal ầm ĩ khiến cư dân thị trấn cảm thấy xấu hổ. Mạch phim càng dài, thì khán giả lại càng được chứng kiến những sự thật xấu xí tồn tại trong thị trấn có vẻ ngoài yên bình, hiền hòa này.

Ở đó, lực lượng cảnh sát giống như những “chú bù nhìn” ngày ngày đến công sở tán dóc, khinh bỉ người dân đến khiếu nại và sẵn sàng sử dụng bạo lực để giải quyết ức chế cá nhân. Còn người đứng đầu – vị trưởng đồn đáng kính, sau nhiều năm công hiến không hề muốn làm “ô uế” sự nghiệp trong những ngày cuối cùng tại chức.

Ebbing giống như một bức tranh nhỏ, mô phỏng lại những bất công, ngang trái vẫn đang tồn tại trong cuộc sống của chúng ta. Hoàn thành và ra mắt trong năm 2017, những vấn đề nhạy cảm được đề cập trong phim lại tình cờ giống với những gì đang diễn ra trong thế giới thực như lời bộc bạch của đạo diễn kiêm biên kịch Martin McDonagh.

“Kịch bản được viết vào 8 năm trước, rất lâu trước những sự kiện xảy ra ở Missouri và cả nước. Chúng tôi ghi hình trước khi đất nước này có tổng thổng mới. Nhưng những gì xảy ra trong khoảnh khắc cơn thịnh nộ ở nhân vật bùng nổ - nó cũng tương tự như cơn thịnh nộ đang trở thành một phần trong đời sống nước Mỹ hiện tại.”

Mở màn u tối và cay đắng như thế, nhưng Three Billboards Outside Ebbing, Missouri không phải là bộ phim về sự căm ghét hay hận thù. Phim hóa ra, lại là hành trình khám phá và tìm thấy những hạt mầm hy vọng. Những ánh sáng thiện lương nảy sinh trong bức tranh xã hội đen tối, bất công. Đây cũng là chủ đề quen thuộc trong các tác phẩm của Martin McDough - người đã làm nên những bộ phim hài đen duyên dáng như In Bruges (2008) và Seven Psychopaths (2012).

Nhân vật đa sắc, diễn xuất tuyệt vời

Yếu tố bất ngờ và là thành công lớn nhất của Three Billboards Outside Ebbing, Missouri nằm ở dàn nhân vật đầy chiều sâu. Khán giả dường như bị “quay” 180 độ trước những biến chuyển trong tâm lý, tính cách của từng cá thể trong câu chuyện.

Mildred với vẻ ngoài cứng đầu, khắc khổ nhưng lại ẩn chứa trái tim mỏng manh đang rướm máu vì thương nhớ con. Cảnh sát trưởng Bill Willoughby bạc nhược nhưng lại là người đàn ông hết lòng vì gia đình. Thậm chí, một kẻ đáng ghét như tay cảnh sát Dixon hung bạo, chỉ biết bám váy mẹ cũng khiến người xem ngạc nhiên. Và còn nhiều lắm, những nhân vật nhỏ nhưng vẫn dư sức tạo ra những dấu ấn khó phai. Như anh bán xe cũ James (Peter Dinklage), như cô tình nhân ngây ngô Penelope (Samara Weaving)…

Sự đa chiều trong cách xây dựng nhân vật chính là cú twist lớn nhất làm thay đổi xúc cảm của khán giả. Chính họ đã tạo ra ánh sáng, đem lại sự ấm áp cũng như gieo đến hạt mầm hy vọng trong thị trấn. Dù rằng đến cuối cùng, thứ hy vọng đó cũng chỉ tác động đến vài cá nhân chứ không làm thay đổi được thực trạng bất cập.

Nổi bật nhất trong dàn diễn viên là diễn xuất đầy sức nặng của nữ diễn viên kỳ cựu Frances McDormand (Nữ chính xuất sắc nhất Oscar 1997 với vai diễn ấn tượng trong Fargo). Sự đau thương được tiết chế đúng lúc và khí chất ngang bướng, lì lợm của Mildred qua biểu cảm của Frances chắc chắn sẽ khiến ban giám khảo của các giải thưởng điện ảnh lớn không thể phớt lờ.

Bên cạnh đó, nam diễn viên Sam Rockwell cũng để lại ấn tượng đậm nét trong vai một gã khốn nạn phức tạp, tưởng đơn giản nhưng lại khó nắm bắt. Sam và Frances chính là hai diễn viên mà Martin đã hình dung cho vai Dixon và Mildred. Woody Harrelson như thường lệ, đầu vẫn chẳng có tóc và biết cách mê hoặc khán giả. Dù thời lượng cho vai diễn của anh trong phim không quá nhiều.

Three Billboards Outside Ebbing, Missouri có nhịp phim khá chậm rãi, từ tốn. Những bước ngoặt tình huống trong phim cũng được thể hiện một cách nhẹ nhàng, tinh tế. Bức tranh hiện thực có phần quái chiêu, tưởng đen mà lại sáng của Martin McDough không thu hút nhiều sự quan tâm như các bộ phim nghệ thuật “nổi trội” khác trong năm nay. Có lẽ trong cuộc sống ồn ào hiện tại, khán giả cũng chẳng còn mấy ai thích thú khi được xem một câu chuyện cổ tích về lòng người.

Nhưng thiện lương vẫn ở đó, lặng thầm tồn tại ngay trong những nơi xấu xa, ngay ở những kẻ đáng ghét nhất. Và Three Billboards Outside Ebbing, Missouri chính là viên ngọc thô đem đến cho bạn sự thán phục trong cách kể chuyện, cũng như là phút lắng đọng để ta ngẫm nghĩ về tình người.

Nguyễn Vân


Một số hình ảnh trong phim