[Muzu Review] "The Killing of a Sacred Deer" - Trải nghiệm âm hình kỳ dị của Yorgos Lanthimos

08/01/2018, 12:34

The Killing of a Sacred Deer xuất sắc về khoản dựng, diễn xuất và đậm chất phong cách của Yorgos Lanthimos, nhưng lại thiếu thốn về mặt cảm xúc. Tác phẩm mới nhất từ người đạo diễn bậc thầy dòng phim siêu thực đương đại người Hy Lạp không đem đến nhiều thứ ngoài những tình tiết rất đỗi lạ lẫm và cùng sắc thái làm phim thống nhất, bộc trực.

The Killing of a Sacred Deer mở đầu với cảnh quay cận quá trình phẫu thuật của một đội ngũ bác sĩ, dấu hiệu cho thấy rằng phim sẽ không ngần ngại thể hiện những chi tiết man rợ, kỳ dị và đẫm máu lên màn ảnh. Sẽ không nói quá khi cho rằng mở màn của The Killing of a Sacred Deer là một trong số ít những cảnh mở đầu ấn tượng nhất trong nhiều năm trở lại. Phân đoạn này định hình tông nền cho phim cũng như bật mí đôi điều cho khán giả, đặc biệt là những ai đã quen thuộc với cách làm phim của Lanthimos, về điều sắp xảy đến. 

The Killing of a Sacred Deer có nhân vật chính là Steven Murphy, tay bác sĩ phẫu thuật ở độ tuổi tứ tuần do Colin Farrell thủ vai, tuy nhiên một cách thẳng thắn mà nói, phim không hề xoay quanh ông ta. Steven có một gia đình nguyên tử hơi hướng cổ điển: một người vợ tài năng, đảm đang tên Anna (Nicole Kidman), một đứa con trai nhỏ ngoan hiền tên Bob (Sunny Suljic) và đứa con gái tài giỏi tên Kim (Raffey Cassidy). Họ sinh sống trong khu nhà khá giả thuộc vùng ngoại ô nước Mỹ. 

Những tưởng mọi thứ sẽ trôi qua một cách êm đềm, trôi chảy, nhưng điều quái gở nhất có thể đã xảy đến với họ: Martin (Barry Keoghan), chàng trai vốn có mối quan hệ thân thiết dẫu kỳ lạ với Steven, đã... đưa ra một lời nguyền vô cùng tàn độc lên gia đình ông, gây nguy hiểm đến tính mạng mọi người và đem đến trạng thái hỗn loạn tột bậc vốn dĩ chưa từng hiện diện trong suy nghĩ của những cá nhân liên quan. Chuyện phim bắt đầu mở toang từ đó và nhịp điệu trầm ngâm, lắng đọng của The Killing of a Sacred Deer dần tan vỡ. 

Lối dẫn thoại 'độc nhất vô nhị' của Lanthimos được bộc lộ ngay từ những phân đoạn đầu phim. Bất kể đó là màn đối thoại giữa Steven với đồng nghiệp hay giữa những người sống chung dưới một mái nhà, họ tất thảy đều nói chuyện với nhau như đang thương thảo một hợp đồng đắt giá, với một nét buồn chán, thẫn thờ. Những câu thoại như được lập trình sẵn và một chiều, thốt lên với một sự uể oải và bị động nhưng nhanh nhạy. The Killing of a Sacred Deer cũng như chất vô tính, vô nhân tính, đồng điệu và bi quan được thể hiện rõ chỉ qua thoại, qua đó cho thấy sự kỳ tài cũng như trung thành với mục tiêu thể hiện, vốn dĩ là một trong những điểm mạnh của Lanthimos.

Lanthimos không ngần ngại trọng dụng những thước quay tĩnh, những khung hình đầy ẩn ý, những biến đổi về ánh sáng tự nhiên lẫn ảo giác phản chiếu... mọi thủ thuật hình ảnh có thể để tạo nên sức vang dội cho từng cảnh quay. The Killing of a Sacred Deer gây ấn tượng ở sự kết nối tài tình giữa cảnh phim với dụng ý chính của đạo diễn, chúng không những đẹp đơn thuần ở sự tinh tế về phối màu và tiết tông, mà còn đẹp trong sự hài hòa với nhịp phim, lối dẫn dắt. Bất kể đó là giây phút trầm ngâm của Anna, hay trạng thái bồn chồn nôn nóng của Steven, tất cả được thể hiện qua biện pháp căn khung hình không tì vết, phân chia ánh sáng vô cùng tài tình.

Âm thanh và âm nhạc trong The Killing of a Sacred Deer hòa quyện và quấn lấy nhau như hình với bóng, đôi khi như một cá thể hẳn hoi và thống nhất, luôn dõi theo sao sát từng động thái của các nhân vật trong phim. Bất kể đó là khi những tiếng đàn rít căng não xen lẫn với những đoạn thoại tĩnh, hay khi tiếng trống dồn dập không ngớt bước vào làm nền cho vẻ điềm tĩnh nhưng nhu nhược hiện diện trong biểu cảm sắc mặt, tất cả đều góp công lớn tăng phần rung động cho chuyện phim cũng như tạo dựng nên một trải nghiệm âm hình vô cùng mới lạ, đa dạng và phong phú. The Killing of a Sacred Deer là một phim kinh dị không chính thống, nhưng gây sợ hãi có chăng đơn thuần là ở khả năng kích thích giác quan đầy mãnh liệt mà phim chứa đựng.

Diễn xuất lại là một trong những điểm mạnh nhất phim, nếu không muốn nói là điểm nhấn chính. Colin Farrell, Nicole Kidman và đặc biệt là Barry Keoghan đã tạo nên ba màn trình diễn thú vị nhất và gần với hoàn hảo nhất thế giới điện ảnh năm vừa rồi. Trong hình tượng gã trung niên Steven yếu thế, trầm tư, Anna gợi cảm, rực cháy trong suy nghĩ đằng sau vẻ bình tĩnh, cùng Martin trẻ tuổi và đầy bí hiểm, ăn nói lịch sự, nhẹ nhàng, bộ ba Farrell, Kidman và Keoghan đem đến cho họ một phần sự nhất quán cần thiết, tạo dựng điểm tương đồng giữa họ nhưng mặt khác khắc họa một cách xuất sắc những mặt tối, điểm tối trong nhân cách và lối ứng xử của từng người hòng đem đến những điểm chia cắt tâm lý cần thiết giữa các nhân vật. Lanthimos, như một nhạc trưởng tài ba, điều chế những khoảng trắng có chủ tâm này bằng sự sáng tạo và bàn tay kinh nghiệm, và đem đến những màn tương tác kỳ thú, đẫm màu siêu thực.

The Killing of a Sacred Deer sở hữu nhiều điểm mạnh về mặt kỹ thuật, diễn xuất và được dựng dưới sự nhào nặn của một nhà làm phim hết sức nhiệt thành với những lý tưởng mình ấp ủ, thế nhưng suy cho cùng lại không đạt đến những tầng cao đỉnh điểm có thể. Điện ảnh đã và luôn thiên về cảm xúc, và đó là luận điểm mà những bậc thầy điện ảnh siêu thực và đề tài ẩn dụ đương đại như David Lynch hay Michael Haneke, Lars von Trier đã và luôn khắc cốt ghi tâm. Mặc cho sự vắng mặt của những cung bậc cảm xúc, phim của họ kích thích tim ta đập nhanh, khiến ta chảy mồ hôi sợ hãi và đặt ta vào trạng thái cùng cực, khốn đốn, bâng khuâng trước vẻ kì dị đang diễn ra. The Killing of a Sacred Deer làm được điều đó, nhưng chưa đủ, phần nhiều do phim không thốt lên bất cứ điều gì quá ấn tượng để xây dựng nên điểm kết nối sâu sắc với người xem.

The Killing of a Sacred Deer oái ăm và nghiệt ngã, nhưng gói gọn trong sự tù túng và giới hạn. Phim trông hạn chế về tiết tấu, đôi phần quá dựa dẫm và lợi dụng sắc màu không gian phim mà không dám dấn sâu vào những khía cạnh khác. Lanthimos thành công khi phác họa nên câu chuyện đầy bí ẩn và ghê rợn diễn ra ở một góc khuất của ngoại ô nước Mỹ, nhưng bản thân câu chuyện không đủ chiều sâu để vẫn thu hút khán giả một khi kết cấu phim tan vỡ sau phân cảnh giữa. Bước vào phân cảnh cuối, phim trôi dạt và có phần dông dài, kéo giãn quá tầm vóc của nó, vốn có thể chỉ nên miêu tả dưới danh nghĩa là một tựa giật gân với yếu tố kinh dị. The Killing of a Sacred Deer hàm ý về những ý nghĩa, thông điệp sâu xa, và quả thật phim đôi lúc như hướng đến một thứ gì đó xa xăm, lớn lao hơn, nhưng đáng tiếc thay, tất cả chỉ dừng ở mức hàm ý. Lanthimos sai lầm khi mặc định rằng người xem sẽ suy diễn ra những điều không có trong kịch bản, một lỗ hổng to tát mà những Dogtooth The Lobster đã may mắn né tránh được trước đó.

Nhìn chung, The Killing of a Sacred Deer quả thực thú vị và toàn diện về dựng, nhưng lại sở hữu một kịch bản chưa đủ chiều sâu để thực sự vượt xa khỏi khung quy củ và có phần khuôn mẫu của thể loại điện ảnh siêu thực và kinh dị tâm lý. Tuy nhiên, rõ ràng đây cũng đồng thời là tác phẩm tuyệt hảo nhất về âm hình của Lanthimos cho đến thời điểm hiện tại, và một khi nắm bắt được điểm cân bằng giữa câu chuyện và lối dẫn dắt, có lẽ đó cũng là lúc mà ông thật sự sẽ trở thành một trong những nhà làm phim hàng đầu thế giới, thay vì chỉ đơn thuần thống trị ở một góc điện ảnh có phần kín đáo, độc lập hơn.

Đăng Khoa