[Muzu Review] “Mẹ chồng”: Bức hoạ sặc sỡ nhưng kém sắc sảo

03/12/2017, 06:21

“Mẹ chồng” - tác phẩm thứ hai của đạo diễn Lý Minh Thắng, được đầu tư công phu nhưng chưa đủ sâu sắc để tạo nên một câu chuyện có sức nặng.

Sau thành công của Sài Gòn, Anh Yêu Em - tác phẩm đại thắng giải Cánh diều vàng đầu năm nay, đạo diễn Lý Minh Thắng tiếp tục thử sức ở một dự án nhiều thách thức hơn. Đó chính là Mẹ Chồng, một phim khai thác mối quan hệ mẹ chồng – con dâu thời xưa với cách thể hiện lấy cảm hứng từ thể loại “cung đấu” quen thuộc trên màn ảnh nhỏ Hoa ngữ.

Lấy bối cảnh vùng đất hư cấu Đại Điền ở Nam Bộ giữa thế kỷ 20, Mẹ Chồng là câu chuyện về cuộc đời của cô Ba Trân (Thanh Hằng). Từ khi về làm dâu nhà họ Huỳnh, Ba Trân phải chịu đựng sự hà khắc của mẹ chồng - bà Hai Lịnh (Diễm My), nhất là sau khi cô bị sảy thai. Hơn hai năm không sinh được con nối dõi, cô buộc phải chứng kiến chồng mình cưới thêm vợ hai là mợ Bảy Loan (Ngọc Quyên) theo sự sắp xếp của mẹ. Dù vậy, Ba Trân vẫn cố gắng níu giữ chồng để cuối cùng có mang lần hai.

Bước ngoặt xảy đến khi Hai Nhất đột ngột qua đời, bà Hai Lịnh lên cơn đột quỵ và bị liệt toàn thân, Ba Trân nghiễm nhiên trở thành mợ cả quyền uy nhất gia tộc. Năm tháng trôi qua, Hai Phước (Lâm Vinh Hải) - cậu con trai khờ khạo của Ba Trân, đến tuổi lấy vợ. Số phận lặp lại khi người vợ đầu của Hai Phước là Tư Thì (Lan Khuê) không thể có con, khiến Ba Trân phải rước về nàng dâu thứ Tuyết Mai (Midu). Từng là tiểu thư Sài Gòn có ăn học, Tuyết Mai bướng bĩnh bất tuân nhiều luật lệ cổ hủ của gia đình nhà chồng. Từ đây, nền nếp của nhà họ Huỳnh bị xáo trộn, manh nha một cuộc đảo lộn trật tự.

Lựa chọn một địa danh hư cấu làm bối cảnh cho câu chuyện, Mẹ Chồng đã thoả sức sáng tạo để vừa tạo dựng được bầu không khí miền Nam thế kỷ trước vừa mang đến sự cách điệu hiện đại. Bên cạnh bối cảnh chính được quay tại nhà hội đồng xưa, Mẹ Chồng còn có những cảnh quay khác khá đẹp mắt tại cánh đồng, bến sông và kho thóc. Phim tái hiện những đặc trưng của văn hoá miền Nam thời đó, từ lời dẫn chuyện của một “ông già Nam Bộ”, lễ hội cướp thóc đến những bài dân ca, cải lương, vè,... Góp phần không nhỏ tạo ra khí chất quyền uy, sang trọng cho những mẹ chồng, nàng dâu trên phim là những bộ cánh đầy ấn tượng của nhà thiết kế Thuỷ Nguyễn – cũng là tên tuổi phụ trách trang phục cho Cô Ba Sài Gòn. Song, hình thức sặc sỡ không thể cứu nổi phần nội dung nhạt nhoà.

Bộ phim chia làm năm hồi chính với sự lặp lại của bốn mùa Xuân, Hạ , Thu, Đông rồi lại Xuân, mỗi mùa gắn liền với diễn biến thịnh suy của những người phụ nữ Huỳnh gia. Kết cấu đó thể hiện chủ đề của tác phẩm – một vòng tròn bi kịch được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác không hồi kết. Bi kịch ấy xuất phát từ những giá trị lạc hậu của Nho học vẫn còn chi phối xã hội lúc bấy giờ. “Bất hiếu hữu tam, vô hậu vi đại” (Tội bất hiếu có ba: không có con nối dõi là tội lớn nhất) chính là lời răn dạy khiến nhiều đời con dâu lâm vào cảnh bất hạnh. Cũng chính truyền thống ấy đã đẩy đưa những cô dâu thảo lột xác thành lũ rắn độc, ngấm ngầm ủ mưu, chờ thời lặp lại trật tự để leo lên chiếc ghế quyền lực nhất ở gian nhà chính. Và đến lượt mình, các cô lại trở thành bà mẹ chồng độc đoán.

Thoạt nghe, Mẹ Chồng có vẻ có chất liệu đủ dày để bồi đắp nên một câu chuyện ám ảnh. Tiếc thay, mọi thứ cứ như được bày ra sẵn đó nhưng chỉ mới được chạm ở bề mặt. Có cảm giác, bộ phim như một bức tranh mới có đủ nét phác hoạ mà chưa đi vào chi tiết.

Điểm yếu có thể thấy rõ của phim là việc biên kịch chưa biết cách quán xuyến dàn nhân vật khá đông đảo của mình, để cuối cùng tạo ra một kịch bản còn nông, không bật lên được vai trò của mỗi nhân vật trong tổng thể câu chuyện, trừ nhân vật chính Ba Trân xuất hiện xuyên suốt. Một điểm khó nữa là các nhân vật có quan hệ chồng chéo khiến kịch bản phức tạp hơn hẳn so với Sài Gòn, Anh Yêu Em – một phim có kết cấu đa tuyến với nhiều cặp nhân vật nhưng họ đều có câu chuyện riêng. Chính thất bại trong việc xây dựng một kịch bản chặt chẽ đã khiến các phân cảnh trong phim bị rời rạc.

Một nhược điểm khách quan khác là thời lượng phim quá ngắn. Gói ghém trong 90 phút, phim chưa đủ thời gian để khắc hoạ nội tâm cho từng nhân vật và xây dựng tình tiết cho những âm mưu thâm hiểm. Các nhân vật nữ: kẻ toan tính, kẻ cam chịu, kẻ rình mò, kẻ ngu ngơ, tất cả đều được thể hiện một chiều, đôi khi có sự thay đổi tâm tính đột ngột khiến khán giả khó hiểu. Vai trò của các nhân vật nam cũng bị giản lược đáng kể. Hai Đìa – người tình của Ba Trân, đáng lẽ là nhân vật giữ vai trò trọng yếu trong mọi đường đi nước bước của mợ cả, nhưng chỉ được xuất hiện trong vài phân cảnh tình cảm ướt át. Đến những chi tiết như bùa phép rắn độc, trà ma thảo, hộp gia bảo được nhắc đến nhưng không làm rõ vai trò cũng để lại nhiều lỗ hổng cho cốt truyện. Với một phim có yếu tố ly kỳ, ma mị như Mẹ Chồng thì cuộc tranh quyền đoạt vị của các nàng dâu phải có tính thuyết phục, bằng không, ai là “trùm cuối” cũng không gây được bất ngờ. Và đáng tiếc, bộ phim đã không thể thuyết phục được khán giả với những tình tiết còn sơ sài của mình.

Dù gì đi chăng nữa, Mẹ Chồng cũng đã mang đến cho khán giả màn “lột xác” thành công của Thanh Hằng. Trong vai trò là trung tâm câu chuyện, nữ diễn viên đã khắc hoạ đầy đủ chân dung cô Ba Trân độc ác nhưng cũng đáng cảm thông. Cô như một bà hoàng gai trong vương quốc nhỏ của mình, người làm mọi cách để an toạ ở vị trí tối thượng, sẵn sàng trừ khử những kẻ ngán đường nhưng mặt khác lại hết mực yêu thương máu mủ của mình. Thanh Hằng cũng là điểm sáng đáng kể nhất cứu vớt tác phẩm chưa đủ độ chín này.

Đăng Lê


Một số hình ảnh trong phim