Marvel đã mạo hiểm tất cả để đi từ phá sản đến công ty tỷ đô

16/04/2018, 09:31

Có vẻ thật khó tin cho một công ty chuẩn bị ra mắt bom tấn “Avengers: Age of Ultron”, phần tiếp theo của một phim điện ảnh đã thu về hơn 1,5 tỷ đô la, và phim có doanh thu thấp nhất của studio này (Captian America: The First Avenger) vẫn mang về cho hãng tới 370 triệu đô la toàn cầu. Vậy Marvel đã cố gắng và nỗ lực thế nào để bò từ vực thẳm đến đỉnh cao? Họ đã đặt cược tất cả.

Ngày 27/9/1996, Marvel nộp đơn tuyên bố phá sản ở tòa án Liên bang Hoa Kỳ. Công ty đã mất quá nhiều tiền một cách nhanh chóng. Tệ hơn, công ty đã nợ quá nhiều tiền và khoản nợ lớn nhất, tình cờ, nằm trong tay của Disney lên tới 1,7 triệu đô la. Hơn một phần ba nhân viên của Marvel đã phải nghỉ việc. Đối với một công ty đã sáng tạo ra một số nhân vật hư cấu nổi tiếng khắp thế giới như vậy, tương lai của công ty lúc bấy giờ có vẻ rất ảm đạm.

Có vẻ thật khó tin cho một công ty chuẩn bị ra mắt bom tấn “Avengers: Age of Ultron”, phần tiếp theo của một phim điện ảnh đã thu về hơn 1,5 tỷ đô la, và phim có doanh thu thấp nhất của studio này (Captian America: The First Avenger) vẫn mang về cho hãng tới 370 triệu đô la toàn cầu. Vậy Marvel đã cố gắng và nỗ lực thế nào để bò từ vực thẳm đến đỉnh cao? Họ đã đặt cược tất cả.

Do tuyên bố phá sản nên được bên ủy thác thanh toán toàn bộ số nợ (Chương 11 luật phá sản Hoa Kỳ), nhưng muốn sống sót, Marvel cần phải kiếm ra tiền một cách thực sự. Thời điểm đó, Marvel hình thành những dự án mới như xây dựng nhà hàng ăn uống và đồ lưu niệm Marvel Mania với chủ đề là những nhân vật hư cấu của họ, bán đĩa CD, và hợp tác với Skybox tạo ra những thẻ đồ chơi có in hình những nhân vật của Marvel. Marvel Mania mở cửa năm 1998 và phải đóng cửa 1 năm sau đó. Đĩa CD và thẻ đồ chơi đã trở nên lỗi thời một cách buồn thảm ngay cả trước khi được ra mắt. Đây chính là lối suy nghĩ lỗi thời đã khiến Marvel rơi vào một mớ hỗn độn.

Hai năm sau vụ phá sản năm 1996, “Blade”, phim đầu tiên trong dòng phim hiện đại của Marvel được công chiếu tại các rạp chiếu phim. Trong khi hầu hết các dự án của Marvel đều thất bại một cách buồn thảm, “Blade” là một phần của một thương vụ đầy tham vọng, đó là bán bản quyền điện ảnh của những “X-Men” hay “Người Nhện” cho các hãng phim như 20th Century Fox, Sony Pictures để đổi lấy tiền mặt một cách nhanh chóng. Đó là một ý tưởng rất tốt. “Blade” là một thành công khiêm tốn, “X-Men” của đạo diễn Bryan Singer đã góp phần thúc đẩy kỷ nguyên phim siêu anh hùng và “Người Nhện” của đạo diễn Sam Raimi đã thu về 400 triệu đô la. Những phim này của Marvel đã mang về rất nhiều tiền cho các hãng phim, ngoại trừ Marvel.

“Blade” mang về 70 triệu đô la doanh thu phòng vé trên toàn nước Mỹ, nhưng Marvel chỉ bỏ túi có 25 nghìn đô. Do thỏa thuận ngang bằng chi phí, Marvel gần như không thu được gì từ thành công của “X-Men”.

Năm 2003, trong những nỗ lực phát triển, David Maisel đã đưa ra một ý tưởng đơn giản nhưng rất quan trọng: tại sao cứ phải đưa những sáng tạo tốt nhất của mình cho những công ty khác để đổi lấy số tiền ít ỏi? Hãy xây dựng xưởng sản xuất của chính mình, tự phát triển và sản xuất những phim này và thu về 100% lợi nhuận. Thời điểm đó, Marvel đã bị hấp dẫn bởi ý tưởng táo bạo này, nhưng vẫn do dự để thực hiện nó. Sau khoảng 7 năm lao động trong tình trạng mất lợi nhuận sau vụ phá sản, cuối cùng thì tình hình cũng có chút khả quan, dù là nhỏ. Vậy tại sao phải mạo hiểm với một kế hoạch có thể khiến họ tan vỡ lần nữa?

Maisel đã rất kiên trì; chủ đề tranh luận chính của ông lúc bấy giờ là nếu thương vụ này thất bại thì cũng chẳng có gì tồi tệ hơn được, vì công ty cũng đang trong tình trạng tồi tệ rồi, nhưng đổi lại sẽ có cơ hội xây dựng một xưởng phim thành công của riêng mình và kiểm soát toàn bộ lợi nhuận từ những sáng tạo của mình. Năm 2005, hội đồng quản trị của Marvel đã thông qua kế hoạch của Maisel và một thương vụ 7 năm cùng 525 triệu đô với hãng tài chính Merrill Lynch được công bố sẽ giúp xây dựng xưởng phim Marvel, hợp tác với một công ty phân phối sẽ cho Marvel thỏa sức sáng tạo trong những phim của họ( một thỏa thuận đã đạt được với Paramount Pictures, hãng này sẽ phân phối và bán ra thị trường những phim điện ảnh của Marvel).

Nhưng để có được 525 triệu đô, Marvel phải đưa ra tài sản thế chấp: gần như tất cả những gì họ có thời bấy giờ.

Thương vụ này bao gồm 10 sản phẩm sáng tạo của Marvel: “Captian America”, “The Avengers”, “Nick Fury”, “Black Panther”, “Ant-Man”, “Cloak and Dagger”, “Doctor Strange”, “Hawkeye”, “Power Pack”,Shang-Chi”, và nếu thương vụ này thất bại, Marvel sẽ mất quyền sở hữu của tất cả những sản phẩm này. Ngân hàng sẽ sở hữu chúng và kế hoạch cho vũ trụ điện ảnh Marvel sẽ tiêu tan.

Đó là một bước đi vô cùng mạo hiểm. Ngay ở thời điểm ban đầu đó, Marvel đã biết rằng họ muốn xây dựng phim về biệt đội siêu anh hùng (The Avengers), và nếu thương vụ hợp tác này thất bại, họ sẽ mất cơ hội sản xuất The Avengers. Sẽ không có Biệt đội siêu anh hùng và chúng ta sẽ không bao giờ được xem “Captian America: The First Avenger”, “Black Panther”, “Ant-Man” hay “Shang-Shi” ( nhân tiện thì chúng ta sẽ không bao giờ được xem phim về Shang-Shi).

David Maisel (đứng thứ 2 từ trái sang) đã vực dậy Marvel với một kế hoạch không tưởng

Nếu kế hoạch của Marvel không thành công hoặc không thành công ngay lập tức, họ sẽ bị buộc phải quay lại vạch xuất phát với không một quyền sở hữu tác phẩm nào trong tay.

Do vậy áp lực đè nặng lên phim điện ảnh đầu tiên mà Marvel sản xuất. Và nếu họ đã đạt đến vị trí này với rất nhiều kế hoạch khôn ngoan, họ cũng sẽ cần một chút may mắn.

Danh sách những tên phim kể trên trong thương vụ này gồm rất nhiều những cái tên quen thuộc, nhưng còn thiếu một trong những cái tên nổi tiếng nhất: Iron Man (Người Sắt). Thời điểm đó, Iron Man vẫn được sở hữu bởi New Line Cinema (một chi nhánh của Warner Bross.), nhưng họ không còn lựa chọn nào khác và chỉ 2 tháng sau sau khi thương vụ trên được thông báo, Marvel đã mua lại bản quyền của Người Sắt. Nhưng vì Người Sắt là cái tên không có trong thương vụ nên Marvel không thể dùng số tiền trên để làm phim. Marvel muốn sản xuất lần đầu tiên phim Người Sắt với những diễn viên vào vai chứ không chỉ bằng công nghệ hoạt hình như trước, vậy lại là một canh bạc lớn, họ đã sản xuất phần 1 phim Người Sắt bằng tiền túi của mình.

Phần còn lại, như họ nói, là lịch sử. Sự mạo hiểm đưa “Biệt đội siêu anh hùng” ra làm tài sản thế chấp để xây dựng xưởng phim của Marvel đã thành công. Người Sắt phần 1 đã thu về hơn 500 triệu đô và Marvel đã phát triển vượt trội, cuối cùng Disney đã mua lại Marvel với giá 4,3 tỷ đô la vào năm 2009 (với những nỗ lực của Maisel, một tấm thẻ đồ chơi đặc biệt đã được in hình ông thay cho lời cảm ơn từ Marvel sau khi “Avengers: Age of Ultron” đóng máy).

Huy Tùng