“Có Căn Nhà Nằm Nghe Nắng Mưa” – tình mẫu tử nhuốm màu tâm linh đầy lạ lẫm

05/05/2017, 11:06

Tác phẩm có NSƯT Kim Xuân trong vai người mẹ đợi con 30 năm tôn vinh tình mẫu tử thiêng liêng, nhưng với cách thể hiện đầy mới mẻ và sáng tạo.

Có Căn Nhà Nằm Nghe Nắng Mưa là phim điện ảnh đầu tay của đạo diễn trẻ Bình Nguyên và diễn viên Mai Thế Hiệp. Ngay từ khi công bố, dự án điện ảnh đã lập tức thu hút sự chú ý của truyền thông không chỉ nhờ sự tham gia của dàn diễn viên tên tuổi mà còn bởi nội dung gây tò mò – một người mẹ mất con từ vụ án oan chưa có lời giải đáp.

Bối cảnh câu chuyện diễn ra trong một xóm nhỏ nghèo giữa lòng thành phố. Trải qua 30 năm vật đổi sao dời, bà Tư (NSƯT Kim Xuân) vẫn nhất quyết ở lại khu chung cư cũ nát, với hy vọng một ngày nào đó thằng Nam con bà sẽ trở về. Hàng xóm của bà là đôi vợ chồng tốt bụng anh Được (NSƯT Hoàng Nhất) – chị Diễm (NS Kiều Oanh) và ông Phát (NS Lê Bình) – người nắm giữ bí mật về bi kịch năm nào. Tưởng rằng vụ án mất tích sẽ vĩnh viễn bị chôn vùi dưới lớp bụi thời gian, thì đột ngột bà Tư khẳng định Nam đã trở về.

Sơn (Dương Cường), bị mẹ bỏ rơi từ nhỏ, lớn lên thành đạt, làm việc trong một công ty bất động sản. Trong một chuyến khảo sát để quy hoạch dự án mới cho công ty, Sơn gặp bà Tư, ông Phát, chị Diễm, anh Được và nhiều chuyện bất ngờ đã xảy ra tại khu xóm nhỏ. Sự thật mối quan hệ giữa Sơn - bà Tư - Nam, và những người trong xóm như thế nào? Liệu có đúng là Nam đã trở về như lời bà Tư đã khẳng định hay không?

Nội dung xoay quanh tình mẫu tử và những vụ án oan vốn là đề tài quen thuộc, nhưng Có Căn Nhà Nắng Mưa lại truyền đạt đề tài này theo cách vô cùng mới mẻ. Bộ phim khai thác tình mẫu tử dưới góc nhìn triết lý nhân sinh của người Việt: mẹ con có mối nhân duyên gắn kết qua nhiều kiếp, dù con có thay dạng đổi hình, tình mẹ vẫn không thay đổi. Vì thế, thay vì lựa chọn cách kể thông thường của một phim tâm lý, tác phẩm lồng ghép các yếu tố của một phim “thriller” (ly kỳ, giật gân) và có cả chút kinh dị. Bộ phim có thể chia làm ba phần với một phần ba đầu phim đi tìm nguyên nhân cái chết Vũ, phần tiếp theo hé lộ những gì xảy ra cho Nam và cuối cùng giải đáp những bí mật được chôn giấu.

Bộ phim thành công trong việc lôi kéo sự tập trung của khán giả ngay từ đầu. Mở đầu gãy gọn bằng tình huống Sơn được giao nhiệm vụ khảo sát khu nhà cũ, ngay sau đó, phim hấp dẫn người xem bằng một vài tình tiết kinh dị, hồi hộp rồi cuốn họ vào bối cảnh quá khứ của câu chuyện. Dưới bàn tay dàn dựng của đạo diễn nổi tiếng Bùi Thạc Chuyên (Sống trong sợ hãi, Chơi vơi, Lời nguyền huyết ngải), phim thật sự gây ấn tượng bởi cách đan cài khéo léo các cảnh giữa thực và mơ, giữa hiện tại và quá khứ. Đặc biệt, lối dựng phim này lôi cuốn ở một phần ba đầu phim khi lật mở nguyên nhân chính dẫn đến bi kịch của gia đình bà Tư.


NSƯ T Kim Xuân vai bà Tư

Bối cảnh Sài Gòn những năm 80, dù gói gọn trong một xóm nhỏ, được chăm chút khá kỹ lưỡng. Màu phim nhuốm vàng đầy hoài cổ làm sống lại trong lòng khán giả những hình ảnh bình dị của Sài Gòn xưa. Đó là một khoảnh sân nhỏ nơi các cô, các chị tụ tập xem Lệ Thuỷ hát Tô Ánh Nguyệt trên màn hình ti-vi trắng đen; nơi các anh, các bác chơi cờ, đọc báo, “làm vài ly” và trò chuyện rơm rả. Đó là hình ảnh vợ chồng ông bà Tư đèo nhau trên chiếc Chaly nhỏ nhắn đi chợ mua bầu, mua tép về nấu canh.

Đối lập với hình ảnh quá khứ tươi đẹp là bối cảnh thời hiện tại cô đơn, vắng lặng bên trong căn nhà của bà Tư. Chủ ý phủ một màu đỏ lên căn phòng tạo ra bầu không khí ma mị, thê lương, nhuốm màu tâm linh lên câu chuyện.

Phim thể hiện sự chăm chút qua từng góc máy, trong đó có nhiều góc quay sáng tạo như cảnh Sơn chạy quanh căn nhà trong giấc mơ, máy quay bám sát nhân vật và đột ngột đảo chiều, bắt được cảm xúc hoảng loạn, mắc kẹt trong kí ức tiền kiếp của Sơn. Những cảnh quay cận cũng thể hiện rõ diễn biến tâm lý nhân vật, từ nụ cười hạnh phúc đến ánh mắt tuyệt vọng.

Thành công của phim nhờ công rất lớn của NSƯT Kim Xuân. Vào vai người mẹ chờ con mấy chục năm ròng, nữ diễn viên gạo cội của điện ảnh Việt thực sự có một vai diễn để đời. Bà là linh hồn của cả bộ phim, dẫn dắt người xem đi qua nhiều cung bậc cảm xúc, biến hoá từ người phụ nữ 50 yêu chồng thương con đến một bà lão gần đất xa trời vẫn mòn mỏi chờ ngày con trở về. Ở mỗi phân cảnh, NSƯT Kim Xuân đều lột tả nhân vật bà Tư hoàn hảo. Đó là ánh mắt trìu mến khi đút cháo cho con, những đoạn thoại tung hứng duyên dáng với NS Tấn Thi (vai ông Tư) hay sự hoảng hốt, lo lắng dặn dò con trong lúc chia xa. Đến những phân đoạn thể hiện sự yếu đuối, rệu rã của một bà lão tuổi 80, NSƯT Kim Xuân cũng thể hiện đầy thuyết phục. Đặc biệt, phân đoạn bà Tư trông lên bàn thờ, cất một câu hát ru thể hiện nỗi đau đớn tận cùng của người mẹ mất con, mất chồng là khoảnh khắc xuất thần của cả bộ phim.


NS Lê Bình vai ông Phát

NS Lê Bình cũng vô cùng xuất sắc trong vai ông Phát hàng xóm, vì hận thù mà mang đến đau khổ cho bà Tư, để rồi ân hận và dằn vặt khi về già.


Dương Cường vai Sơn

Ngược lại với dàn diễn viên gạo cội, các gương mặt trẻ chưa thật sự để lại nhiều ấn tượng. Dương Cường, chàng diễn viên vào vai nam chính Sơn, dù đất diễn rất nhiều nhưng chưa thể hiện được sự đa dạng trong cảm xúc của nhân vật. Người xem luôn thấy anh chàng trong trạng thái căng thẳng, hốt hoảng - đúng với các phân cảnh nhập nhằng giữa thực và mơ hay lo lắng về những gì đang xảy ra. Nhưng trong các cảnh quay đòi hỏi cảm xúc yêu thương, cảm thông hay ngại ngùng, anh chưa thể hiện sự linh hoạt và tinh tế. Tương tự, Khắc Minh cũng khá nhạt nhoà trong vai Nam.


NSƯT Hoàng Nhất vai Được và NS Kiều Oanh vai Diễm

Các diễn viên phụ khác như Kiều Oanh, Hoàng Nhất, Khánh Hiền, Kiều Trinh đều diễn tròn vai và ít nhiều góp phần làm câu truyện thêm thú vị.

Tuy thể hiện bản lĩnh sáng tạo và có chút tham vọng dù là tác phẩm đầu tay, Có Căn Nhà Nằm Nghe Nắng Mưa vẫn chưa phải là một tác phẩm xuất sắc. Việc hoà trộn yếu tố ly kỳ vào một phim tâm lý khiến khán giả yêu cầu cao hơn về độ logic của tình tiết. Nhưng ở đây, phim chưa tạo ra sức thuyết phục bởi lý do dẫn đến bi kịch quá dễ dàng.

Một xóm trọ yên bình nơi mọi người dẫu có lời qua tiếng lại nhưng sống hoà thuận với nhau. Gia đình bà Tư lại là Tổ trưởng Tổ khu phố, nổi tiếng hiền hoà. Nam – con trai bà và Vũ – con nuôi của ông Phát, là đôi bạn thân cùng xóm, không hề xảy ra xích mích gì trước đó. Đùng một phát, Vũ lăn đùng ra chết, không có dấu hiệu thương tích hay ngộ độc, nếu không nói là nguyên nhân chết rõ rành rành ra đấy. Ấy vậy mà ông Phát dẫn đầu cả xóm đến đập cửa nhà bà Tư, khăng khăng khẳng định thằng Nam là kẻ giết người?! Toàn bộ diễn biến câu truyện lại không có sự hiện diện, can thiệp của cảnh sát. Và cứ thế mối hận thù đẩy những người liên quan vào bi kịch! Đây là sự sắp đặt mang nặng tính chủ quan.

Chi tiết quan trọng thứ hai – việc Nam mất tích, cũng được dàn dựng chưa khéo léo. Lẽ nào sự việc xảy đến cho Nam diễn ra khi cậu vừa rời khỏi nhà mà không ai trong xóm hay biết, để điều này trở thành “bí mật” mà ông Phát che giấu mấy chục năm trời?

Những bất hợp lý trong cách xây dựng tình huống ảnh hưởng không nhỏ đến cảm xúc của người xem. Phim mở đầu đầy hứa hẹn nhưng khiến khán giả ít nhiều bị “tụt” cảm xúc chỉ sau một phần ba phim. May mắn thay, phần diễn xuất hoàn hảo của NSƯT Kim Xuân là điểm sáng thu hút khán giả ở nửa sau bộ phim. Kết thúc phim nhẹ nhàng nhưng sâu lắng, đọng lại cảm xúc trong lòng khán giả và làm nổi bật chủ đề tình mẫu tử.

Dẫu sao, Có Căn Nhà Nằm Nghe Nắng Mưa vẫn là một tác phẩm thể hiện sự tìm tòi, sáng tạo và tiềm năng lớn của đạo diễn trẻ Bình Nguyên. Sự đổi mới cách làm khiến phim gây bất ngờ và đáp ứng kỳ vọng của khán giả.

Muzu