Andy Serkis – Khi “Vua Khỉ” dấn thân vào nghiệp đạo diễn

22/10/2017, 06:29

Trong một bài phỏng vấn với “The Guardian” vào tháng 7 năm 2017, Andy đã thẳng thắn tâm sự: “Tôi không muốn được nhớ đến chỉ là gã đã đóng vai Gollum.”

Đam mê đồ họa từ nhỏ, dành cả quãng đời sinh viên để học về thiết kế, nhưng rồi lại xây dựng sự nghiệp và gắn bó với điện ảnh, Andy Serkis là ví dụ sống động cho câu nói “nghề chọn người”. Nhưng càng sống lâu với nghề, Andy lại càng muốn được thử thách và chinh phục nhiều hơn. Trong tháng 10 này, bằng việc ra mắt tác phẩm tâm lí tình cảm Breathe (Trong từng nhịp thở), “vị vua khỉ” tài năng tiếp tục ra mắt công chúng trên cương  vị hoàn toàn mới: đạo diễn.

Người đem đến định nghĩa mới về diễn xuất

Theo quan niệm truyền thống, diễn viên là người hóa thân vào nhân vật dưới hình thức vật lí (như hóa trang) để truyền tải tâm tư, tình cảm, tính cách theo kịch bản viết sẵn hoặc ứng khẩu. Vậy nên trong buổi thử vai cho The Lord of the Rings, khi nhận được mô tả kịch bản về Gollum - một gã yêu tinh kì dị sẽ được tạo ra bằng công nghệ motion-capture trong suốt cả phim, Andy đã thẳng thừng từ chối: “Không, tôi muốn đóng một vai người thật.”

Trước khi đến với The Lord of the Rings, Andy đã tạo dựng được tên tuổi qua nhiều bộ phim truyền hình Anh Quốc như Finney, Streetwise, Oliver Twist, Career Girls, Topsy-Turvy,… Và cũng như nhiều người khác, khái niệm về mo-cap (việc bắt diễn xuất thông qua cử động của diễn viên và rồi dùng kỹ thuật số để tạo hình nhân vật trên màn ảnh) là điều hoàn toàn lạ lẫm với Andy Serkis. Anh lắc đầu định bỏ cuộc nhưng rồi lại nghĩ: “Mình là diễn viên, mà diễn viên thì không thể để bản thân bị đóng khung trong những giới hạn được.” Nghĩ là làm, anh liền trèo lên ghế, gập người lại và bắt chước tiếng mèo kêu. Vài ngày sau, chính Peter Jackson đã trực tiếp mời Andy đến để thảo luận về Gollum – biểu tượng điện ảnh mở đầu cho hàng loạt nhân vật sử dụng công nghệ mo-cap đáng nhớ sau này.


Gollum đã thay đổi hoàn toàn sự nghiệp của Andy Serkis.

Sau Gollum, Andy liên tiếp đảm nhận những vai diễn nổi tiếng như vua khỉ Kong trong King Kong (2005), thủ lĩnh tinh tinh Caesar trong loạt trilogy mới The Planet of the Apes. Hay ít tiếng tăm hơn là thuyền trưởng Haddock của The Adventures of Tintin, lãnh đạo tối cao Snoke trong Star Wars (phần 7 và 8). Qua diễn xuất của Andy Serkis, các nhân vật đồ họa vốn khô khan, vô cảm lại trở thành những sinh vật sống động và chân thật.

Với Gollum, King Kong và đặc biệt là Caesar, Andy khiến cho nhiều người phải nghiêng mình thán phục trước một diễn viên motion-capture. Anh cũng làm họ phải xét lại khái niệm motion-capture (bắt chuyển động) để nhìn nhận nó một cách đúng với bản chất hơn là performance-capture (bắt diễn xuất).

Vẫn còn có nhiều tranh cãi xoay quanh việc có nên công nhận motion-capture là một loại hình diễn xuất hay không. Trong khi Hiệp hội Diễn viên Screen Actors Guild (SAG) cho rằng những người thực hiện mo-cap cũng là diễn viên thì Liên đoàn các nhà sản xuất Alliance of Motion Picture & Television Producers thì không đồng ý. Họ cho rằng thành công của một nhân vật sử dụng công nghệ mo-cap phụ thuộc vào người họa sỹ kỹ thuật số chứ không nằm ở người thể hiện chuyển động.

Riêng với Andy Serkis - bậc thầy bắt diễn xuất số một của Hollywood đương đại lại đưa ra quan điểm:  “Khán giả muốn được lay động bằng diễn xuất, chứ không phải bởi hiệu ứng thị giác. Tôi hoàn toàn tin rằng lí do để người xem đồng cảm với những nhân vật này hoàn toàn là nhờ diễn xuất.”

Để truyền tải trọn vẹn tính cách của các nhân vật không phải con người như Kong, Gollum hay Caesar, Andy cũng phải thực hiện việc nghiên cứu cẩn thận từ trong kịch bản cho đến thực tế. Anh từng dành hàng giờ để quan sát hành vi của tinh tinh trong vườn thú để hiểu về Caesar, sống tại vườn quốc gia ở Rwanda để nắm được đặc tính hoang dã của khỉ đột để vào vai Kong…


Người thực hiện performance-capture như vẫn chưa được công nhận là một diễn viên thực thụ.

Gắn bó với nghiệp diễn suốt 27 năm, Andy luôn tâm niệm phải dành hết tâm tư, tình cảm để truyền tải vào nhân vật mà không quan tâm đó là vai chính hay vai phụ. Nhưng bản thân Andy Serkis cũng là người thích được sống trong thách thức hơn là chấp nhận an nhàn: “Tôi yêu diễn xuất nhưng tôi đã không đứng trên sân khấu suốt 12 năm rồi. Tôi cũng muốn thực hiện một vở kịch lắm. Nhưng hiện tại, nghiệp đạo diễn đang là mục đích tôi muốn hướng đến nhất.”

Breathe – tác phẩm đầu tay mang theo ý nghĩa cá nhân sâu đậm

Ở tuổi 53, Andy Serkis có thể được xem là một trong những diễn viên tài năng nhất của Hollywood đương đại. Nhưng trong lĩnh vực đạo diễn, sau một thời gian dài học hỏi và quan sát, gom góp kinh nghiệm từ bậc thầy Peter Jackson, Andy Serkis mới quyết định “khởi nghiệp” bằng một bộ phim với tựa đề Breathe. Trước đó, Andy từng phụ trách đơn vị đạo diễn thứ hai cho loạt phim The Hobbit.

Breathe là câu chuyện có thật về cuộc đời của Robin Cavendish - một người đàn ông được chuẩn đoán chỉ còn ba tháng để sống sau khi gặp tai nạn dẫn đến bại liệt toàn thân vào năm 28 tuổi. Tuy nhiên, bằng tình yêu và sự hi sinh lớn lao của người vợ, Robin đã sống và dành hết phần đời còn lại để đấu tranh cho quyền của người khuyết tật.

Tại London Film Festival 2017, khi được hỏi về lí do lựa chọn Breathe làm tác phẩm đạo diễn đầu tay, , Andy Serkis cho biết: “Tàn tật là một chủ đề đặc biệt với bản thân tôi [mẹ của Andy là giáo viên dạy trẻ khiếm khuyết và chị gái anh mắc chứng đa xơ cứng, phải ngồi trên xe lăn]. Hơn nữa, đây còn là chuyện có thật, dựa trên chính cuộc đời cha mẹ đối tác kinh doanh của tôi. Về ý nghĩa, phim chính là sự chiến thắng của tinh thần con người trước nghịch cảnh, một câu chuyện tình yêu với trung tâm là một con người tàn phế nhưng vẫn sống hạnh phúc mà không có sự hỗ trợ của hệ thống y tế.”

Người bạn mà Andy Serkis nhắc đến ở đây chính là Josh Cavendish – nhà đồng sáng lập hãng sản xuất The Imaginarium Studio cùng với anh. Công ty chuyên đảm nhận và cung cấp dịch vụ mo-cap cho ngành công nghiệp điện ảnh này là một trong những thành quả kết tinh từ chính kinh nghiệm thực tiễn của Andy sau nhiều năm theo đuổi trường phái performance-capture. The Imaginarium Studio từng tham gia thực hiện mo-cap cho hai bom tấn Stars Wars: The Force Awakens cũng như Avengers: Age of Ultron vào năm 2015. 


Andy khi tư vấn mo-cap cho bộ phim War Horse (2011).

Breathe là tác phẩm đầu tiên do công ty đảm nhận toàn bộ khâu sản xuất. Dù vậy, đây cũng chỉ là bước “khởi đầu” nhỏ cho một dự án đầy tham vọng của riêng Andy lẫn hãng phim: Jungle Book phiên bản performance-capture.

Giấc mơ lớn với Jungle Book 2018

Bên cạnh điện ảnh và nghệ thuật, leo núi là một trong những đam mê lớn nhất trong cuộc đời Andy Serkis: “Tôi từng trèo lên dãy Alps rất nhiều lần, cũng đã lên đến ngọn Matterhorn. Giờ đây khi ở tuổi 50, điều mà tôi muốn làm chính là chinh phục dãy Himalaya.”

Nếu như Breathe là ngọn núi Matterhorn cao 4.478m mà Andy từng leo lên vào năm 1996, sau khi trở thành cha và đứng trước sự nghiệp diễn xuất đòi hỏi phải có sự thay đổi lớn, thì Jungle Book có thể được xem là đỉnh Everest cao 8.848 mà Andy khao khát vươn tới.


Dàn diễn viên mo-cap cực xịn của Jungle Book 2018.

Khác với phiên bản live-action rất thành công của Disney vào năm 2016, Jungle Book của Andy Serkis sẽ là sự đối lập về công nghệ lẫn nội dung. Thay vì sử dụng CGI để tạo ra những con thú ảo trên máy tính thì Jungle Book (2018) sẽ dùng chính kỹ thuật performance-capture để tái hiện lại các nhân vật không phải là người trên phim. Lần này, những người thực hiện kỹ thuật mo-cap không còn là những cái tên vô danh mà sẽ là những ngôi sao tên tuổi như: Christian Bale, Cate Blanchett, Naomie Harris và Benedict Cumberbatch.

Khi bị so sánh quá nhiều với bản phim rất thành công của Disney, Andy Serkis chỉ đơn giả trả lời: “Bản phim của chúng tôi dành cho những khán giả trưởng thành. Nó là một phim dán nhãn PG-13, giống với loạt phim Apes, đen tối hơn nhưng cũng trung thành hơn với tiểu thuyết của Rudyard Kipling.”

Nội dung của Jungle Book xoay quanh câu chuyện về cậu bé Mowgli được nuôi dưỡng bởi bầy sói, báo đen Bagheera và gấu Baloo. Andy Serkis thích thú với ý tưởng biến chúng thành một cơn ác mộng hơn là một câu chuyện thiếu nhi thông thường: “Thật tuyệt khi dọa cho lũ trẻ sợ hãi trong môi trường an toàn vì đó là một phần của sự phát triển. Chúng ta đều muốn được sợ hãi như những đứa trẻ, thế nên chúng ta cũng không nên bảo bọc chúng một cách quá mức.”


​Nhiều khán giả đang rất hy vọng Andy sẽ có được một đề cử Oscar sau màn hóa thân xuất sắc vai Caesar trong ‘War for
 the Planet of the Apes’.

Sau nhiều lần trì hoãn kế hoạch phát hành lẫn sản xuất, Jungle Book đang được gấp rút thực hiện để kịp thời hạn ra mắt vào tháng 12 năm 2018. Và trong khi công chúng vẫn còn tranh cãi với Viện Hàn lâm về việc có nên trao cho Andy Serkis một đề cử Oscar diễn xuất hay không, thì người đàn ông phúc hậu với mái tóc xoăn này lại đang bận rộn tìm cách chinh phục những đỉnh cao mới trong niềm đam mê dành cho nghệ thuật.

Nguyễn Vân