20 năm “Titanic” – Cùng nhìn lại chuyện tình bi thương và “đắt giá” nhất mọi thời đại

30/11/2017, 05:51

Con tàu Titanic đã ngủ yên dưới đáy đại dương 105 năm, nhưng bộ phim lấy cảm hứng từ nó vẫn chưa thể “bị đánh chìm” trong lòng người hâm mộ sau 20 năm ra mắt.

Ngày 01.12 này, Titanic sẽ kỷ niệm 20 năm ngày ra mắt của mình bằng việc “trở lại” các rạp chiếu thêm một lần nữa. Phim sẽ được phát hành dưới định dạng mới - Dolby Visison tại 20 điểm rạp AMC trong vòng một tuần. Chia sẻ cảm xúc về lần tái ngộ thứ 3 này, đạo diễn James Cameron nói: “Vượt qua cả 3D, hơn cả 70mm, đây là công nghệ vượt trên mọi thứ mà bạn từng được chứng kiến. Và nó sẽ làm cho bạn có cảm giác như đang xem Titanic lần đầu tiên.”

Nhưng thế giới nói chung, đã có bao giờ quên đi câu chuyện về Titanic, về nàng Rose và chàng Jack năm xưa?

Câu chuyện tình yêu kinh điển giữa lòng đại dương bao la

Ngày 10.04.1912, con tàu hơi nước lớn thứ hai trong lịch sử với tên gọi Titanic nhổ neo cho chuyến hải trình đầu tiên. Nó sẽ rẽ sóng từ cảng Southampton của Anh, vượt qua biển Đại Tây Dương để đến với thành phố New York, Mỹ. Nhưng Titanic đã không thể hoàn thành sứ mệnh khi va phải một tảng băng khổng lồ, và mãi nằm lại dưới lòng đại dương lạnh lẽo.

73 năm sau vụ tai nạn kinh hoàng, đạo diễn người Mỹ James Cameron quyết định tái hiện lại câu chuyện về Titanic trên màn ảnh. Nhưng vụ đắm tàu Titanic chỉ là nửa phần lịch sử “can dự” vào bi kịch tình yêu hư cấu mà James muốn truyền tải đến với người xem. Một mối tình mang đầy đủ phong vị của William Shakespeare, được đặt giữa lòng đại dương mênh mông. Và thế là, những đau đớn bi thương lại càng khiến cho tình yêu đẹp ấy trở nên bất tử.

Định mệnh đã cho Rose – một cô tiểu thư xinh đẹp, luôn nung nấu khát vọng nổi loạn – gặp gỡ Jack – một chàng họa sỹ nghèo với tinh thần tự do, phóng khoáng. Họ bị hấp dẫn, bị lôi cuốn và rồi yêu nhau mà không vương chút nao núng. Rào cản giai cấp, định kiến vẫn hiện diện, không thể xóa nhòa nhưng khi đang ở trên con tàu to lớn, phăng phăng rẽ nước giữa dòng đại dương và trong cơn say của tình yêu cuồng nhiệt, chàng Jack trẻ tuổi đã không ngại ngần thốt lên: “Ta là vua của thế giới!”.

Trọng tâm trong câu chuyện về Titanic, luôn là mối tình đắm say của Jack và Rose. Đó là tình yêu của tuổi trẻ, của tự do và khao khát, của sự đồng điệu trong tâm hồn trên bức nền giai cấp, của giàu – nghèo và sự ràng buộc. Và tất cả được gói gọn lại, như một xã hội thu nhỏ trên một con tàu to lớn. Lớn đến mức ai cũng nghĩ nó “không thể bị đánh chìm”. Cũng giống như tình yêu, là nguồn sức mạnh có thể vượt qua mọi giông bão.

Trong thời lượng 3 giờ 15 phút, đạo diễn James Cameron đã đem đến cho chúng ta rất nhiều khía cạnh lãng mạn khác nhau trong một mối quan hệ. Khi Rose và Jack gặp nhau là sự mở đầu, khi họ chạm vào nhau là sự thăng hoa và rồi cuối cùng, là nỗi đau tột cùng khi phải nói lời chia tay vĩnh viễn.

Trong đoạn video quảng bá cho Titanic vào năm 1997, James đã nói: “Sự lãng mạn trong bóng tối, hay nói theo thuật ngữ quen dùng hơn là bi kịch, chính là trái tim tan vỡ của hàng trăm người phụ nữ bị chia cách khỏi chồng mình, họ ngồi trên thuyền cứu hộ, nhìn người thương lần cuối cùng khi tất cả bị nuốt chửng vào bóng tối. Tôi nghĩ đó chính là hình ảnh trường tồn nhất trong câu chuyện thực sự về Titanic. Và tôi nghĩ, nếu mình dùng nó làm bối cảnh cho một chuyện tình, mặc dù là hư cấu, nhưng sẽ chứa đựng mọi đam mê lẫn đau đớn nhất trên cõi đời này. Đó chính là động lực đầu tiên đưa tôi đến với Titanic.”


Đạo diễn James Cameron trên phim trường. Ước tính, “Titanic” đã đem về cho vị đạo diễn này 115 triệu USD thù lao.

Chuyện tình của Jack và Rose, tuy không trọn vẹn, nhưng là tất cả những gì mà một con người mong muốn có được trong cuộc đời. Bởi khi Rose – lúc này đã là một bà lão 101 tuổi mệt mỏi, rã rời – khi kể về quá khứ, vẫn lấp lánh trong đáy mắt nhòa lệ một niềm hạnh phúc. Tình yêu ấy đã xoa dịu, vỗ về bà thoát khỏi những hồi ức kinh hoàng về Titanic, để sống và kể lại.

Đoạn cuối phim, khi trao trả viên kim cương về với biển xanh, khi những giai điệu da diết của ca khúc My Heart Will Go On vang lên qua chất giọng Céline Dion, chúng ta biết được rằng: Titanic sẽ còn lại mãi trong trái tim mỗi con người, dù theo cách này hay cách khác.

Bộ phim được yêu nhưng cũng bị bủa vây trong… sự căm ghét

Khi bắt đầu dự án, cả 20th Century Fox lẫn Paramount Pictures đều biết rằng họ sẽ khiến cả thế giới phải kinh ngạc. Nhưng quá trình sản xuất kéo dài, chi phí bị đội lên cao, những căng thẳng trong nội bộ đoàn phim… đã khiến bộ phim suýt chút nữa cũng bị “đắm” như con tàu mang tên nó.

"Các lãnh đạo kinh doanh của Paramount hành động như thể họ vừa nhận được chẩn đoán mắc bệnh ung thư giai đoạn cuối - rất nhiều khuôn mặt hời hợt và hành động thờ ơ khi nhắc đến việc phát hành phim". – James Cameron giải thích về tình hình lúc đó.


“Titanic” được quay trong vòng 116 ngày, nhiều hơn 20 ngày so với dự kiến.

Lịch phát hành ban đầu của Titanic là vào đúng ngày 04.07.1997 -  Quốc Khánh Mỹ và cũng là cao điểm trong mùa phim hè - mùa của phim bom tấn. Nhưng cơn bão tiêu cực từ báo chí, sự cầu toàn tới… độc đoán của James Cameron – người đã mô tả việc "cắt ngắn" Titanic vài giây mỗi ngày cũng giống như việc "gọt dũa" một viên kim cương, đã khiến phim bị dời lịch sang tận ngày 19.12 năm đó. Và không ai nghĩ rằng, một bộ phim tình cảm, lãng mạn nhưng đầy bi kịch lại có thể làm nên chuyện trong dịp lễ Giáng Sinh – thời điểm của những phút giây vui vẻ, hạnh phúc.

Với con số kỷ lục 1.84 tỷ USD (chưa cộng doanh thu tái phát hành năm 2012), Titanic vẫn hiên ngang đứng vị trí số 1 trong danh sách những phim có doanh thu cao nhất mọi thời đại. Và nó chỉ chịu nhường lại chiếc ghế ấy cho “người em cùng cha” Avatar vào năm 2009. Tại Oscar năm 1998, Titanic còn lập thêm một kỷ lục điện ảnh khác với 14 đề cử và giành 11 tượng vàng danh giá, bao gồm cả giải lớn nhất - Best Picture. Trong lịch sử, hiện chỉ có hai phim là Ben-Hur (1959) và The Lord of the Rings: The Return of the King (2003) đạt được kỷ lục tương tự. Sẽ không quá khi nói rằng, Titanic là bộ phim tình cảm lãng mạn thành công nhất mọi thời đại.


Câu thoại này hoàn toàn là sự ứng biến của Leo trên phim trường.

Có rất nhiều kiến giải về sự thành công vượt quá mọi tưởng tượng của Titanic. Là bộ phim dựa trên thảm họa có thật, là chuyện tình “Romeo và Juliet phiên bản trên tàu”, là vì phim được ra mắt ngay thời điểm internet bắt đầu được phổ biến và “hiệu ứng truyền miệng” nhờ thế cũng được nhân lên vạn phần. Hay đơn giản chỉ là nụ cười tỏa nắng của chàng Leonardo DiCaprio khi còn trẻ - một thứ phép màu kỳ diệu đủ sức làm tan chảy trái tim hàng triệu khán giả nữ đổ xô ra rạp. Hoặc cũng có thể, sự căm ghét dành cho Titanic cũng là một cách giúp nó vẫn trường tồn cùng với thời gian sau ngần ấy năm.

Năm 2003, Titanic đứng đầu trong cuộc bình chọn “Những phim có kết thúc hay nhất” nhưng đồng thời, nó cũng được Film 2003 (một chương trình review hằng năm của BBC One) đánh giá là “Bộ phim tệ nhất mọi thời đại”. Tạp chí Empire đã từng hạ rating của họ cho phim ở mức cao nhất là 5 sao xuống thành 4 sao khi nhận thấy có rất nhiều phản ứng, bình luận tiêu cực từ khán giả và nhà phê bình – những người cảm thấy “dị ứng” với thành công của Titanic.

Một trong những điểm bị chê bai nhất của Titanic nằm ở khâu kịch bản và lời thoại. Titanic giành được 14 đề cử Oscar nhưng tuyệt nhiên lại không được nhắc đến ở hạng mục Kịch bản xuất sắc nhất năm đó.


“Titanic” đã đem đến cho Leo mức thu nhập 2,5 triệu USD và là bàn đạp đưa anh trở thành ngôi sao lớn.

Những câu thoại kinh điển của phim bị nhận xét là sáo rỗng, hay như Barbara Schulgasser của The San Francisco Examiner đã viết: “Số lần mà hai nhân vật chính gọi tên nhau trong cái kịch bản dở tệ không tin nổi này chính là bằng chứng cho thấy nội dung phim không có bất cứ điều gì hấp dẫn để diễn viên có thể ứng biến”. Nhà sử học Richard Davenort-Hines – người nghiên cứu về cuộc đời của các hành khách trên tàu Titanic nhận xét, “James Cameron đã biến những người Mỹ giàu có và người Anh được giáo dục, với tính cách lịch thiệp trở thành người hùng lãng mạn của những người Ireland nghèo và không biết đọc.”

Đặc biệt, phần lớn sự chỉ trích còn nhằm vào chi tiết cuối phim với cảnh bi thương khi Jack lạnh cóng dưới làn nước, thầm thì khuyên Rose đang buồn bã trên chiếc thuyền cứu sinh hãy cố gắng sống sót. Nhiều khán giả đã chỉ ra việc thuyền vẫn còn đủ không gian cho cả hai. Tranh cãi lớn đến mức người trong cuộc cũng phải lên tiếng.

“Bạn đọc đến trang 147 của kịch bản và nó viết là ‘Jack rời thuyền để nhường chỗ để giúp cô ấy có thể sống.’ Nó đơn giản là… Jack chết, anh ta phải chết. Có lẽ là chúng tôi có hơi sai. Chiếc thuyền cứu hộ ấy đáng lý phải còn một chỗ bé tí. Nhưng chàng trai của chúng ta thì chắc chắn phải chìm thôi.” – James trả lời trên tạp chí Fortune vào tháng 1 năm 2017.


Kate Winslet nhận mức thù lao là 2 triệu USD.

Những con số và góc nhìn khác về Titanic

Năm 1997, một bộ phim được sản xuất với ngân sách 200 triệu USD (tính theo thời giá hiện nay là 298 triệu USD) là một “quả bom” cực kỳ nguy hiểm. Nó cũng chẳng khác gì việc bạn bỏ ra 7,5 triệu bảng Anh (khoảng 150 triệu USD theo thời giá năm đó) đầu tư, xây dựng con tàu Titanic với tham vọng thống trị tuyến đường biển Đại Tây Dương của hãng tàu The White Star Line vào những năm đầu thế kỷ 20. Nhưng rồi tất cả đã bị hủy hoại, khi con tàu tử nạn trên biển, kéo theo nó là 1.500 sinh mạng xấu số.

Một sự thật “éo le” là tổng chi phí làm phim Titanic trên thực tế còn lớn hơn cả số tiền làm nên con tàu bất hạnh. Nhưng những gì mà phim đem lại là ước mơ mà bất cứ ai cũng thèm muốn. Chi phí đầu tư khổng lồ đã mang về cho hai hãng phim sản xuất chính là Paramount cùng 20th Century Fox món lợi nhuận trị giá hơn 2 tỷ USD. Nó cũng biến hai diễn viên trẻ lúc đó là Kate Winslet và Leonardo DiCaprio trở thành những ngôi sao hạng A.


Jack đã gọi tên Rose tổng cộng 50 lần trong suốt bộ phim.

Titanic đã từng là niềm tự hào của con người, một lời thách thức trước biển cả vô tận. Nhưng Titanic cũng là sai lầm của con người, khi đã quá ngạo mạn và ngông cuồng. Và con người thì luôn trở nên nhỏ bé, yếu ớt trước mẹ thiên nhiên.

Có lẽ vì thế mà gần đây, sau hơn 20 năm lưu giữ, đạo diễn James Cameron mới tung ra đoạn cắt ghi lại hình ảnh thê lương khi Rose đặt chân lên bờ sau thảm họa. Ở đó, chúng ta được thấy nỗi đau mất mát không chỉ của Rose mà còn là của rất nhiều người phụ nữ và trẻ em.


Khán giả vẫn dành nhiều tình cảm cho Kate và Leo sau 20 năm.

Có khá nhiều bộ phim lấy cảm hứng về Titanic như Saved From the Titanic (1912) – phát hành đúng 29 ngày sau tai nạn với nội dung về những người sống sót. Titanic (1943), bộ phim khắc họa lính Đức quốc xã là anh hùng còn người Anh là phản diện. Titanic (1943) lại là một phim Mỹ nói về một cặp đôi xa cách trên con tàu. Hay Raise the Titanic (1980) là một phim dựa vào tiểu thuyết kể về chuyện trục vớt con tàu giữa đáy đại dương. Nhưng trong trái tim của những người yêu điện ảnh, bộ phim của James Cameron vẫn mãi là “con tàu Titanic duy nhất không thể bị đánh chìm” bất chấp những tảng băng căm ghét vẫn bủa vây xung quanh.

Nguyễn Vân